معماری و مد: همکاری شاخص که هر معمار باید بشناسد
Fashion & Architecture: 5 Iconic Collaborations Every Architect Should Know(2025)
SD:18/12/2025
CD:20/12/2025
ناهید فوزی
معماری و مد: ۵ همکاری شاخص که هر معمار باید بشناسد
معماری و مد از دیرباز رابطهای پیچیده و الهامبخش داشتهاند. این دو حوزه با وجود ظاهر متفاوت، ریشههای مشترکی در خلاقیت، فرم، تجربه فضایی و توجه به فرم، متریال و نوآوری دارند. از دوران باستان که لباس و بنا نماد جایگاه اجتماعی بودند، تا امروز که تکنولوژیهای دیجیتال مرزهای بین آنها را کمرنگ کردهاند، این ارتباط همچنان قوی و الهامگرفته از یکدیگر است.
تحول تاریخی پیوند مد و معماری
رابطه میان مد و معماری ابتدا در نقشهای اجتماعی پدیدار شد، سپس در دوره رنسانس بهعنوان ابزاری فرهنگی و سیاسی تقویت گردید. با انقلاب صنعتی و افزایش تولیدات ماشینی، هر دو حوزه وارد مرحلهای شدند که کارکرد اقتصادی بر تجربه هنری غالب شد. در قرن بیستم، آزمایشات بینرشتهای آغاز شد و زمینه برای همکاریهای شاخص فراهم شد. در قرن بیستویکم، رشد تکنولوژیهای دیجیتال ،اینترنت و هوش مصنوعی به شکلگیری پروژههایی منجر شد که مرزهای سنتی میان رشتهها را درنوردیدند.
فرانک گهری × لوئیس ویتون (Frank Gehry × Louis Vuitton)
همکاری فرانک گهری با برند لوکس لوئیس ویتون از سال ۲۰۱۴ آغاز شد. ابتدا طراحی Louis Vuitton Foundation در پاریس نقطه شروع این ارتباط بود. در سال ۲۰۲۳، این همکاری با نمایشگاهی ویژه در Art Basel Miami Beach جشن گرفته شد، که شامل ارائه مدلها و اسکچهای گهری و کالکشن محدود کیفهای دستی با الهام از پروژههای معماری او بود. در این مجموعه، کیف Capucines دوباره توسط زبان فرم وحیوانات و ساختارهای پیچیده و متریالهای نوین گهری تفسیر شد.
زاها حدید و United Nude
زاها حدید، معمار معروف با سبک آیندهنگر، با برند کفش United Nude در سال ۲۰۱۳ همکاری کرد. این اثر با نام NOVA معرفی شد: کفشی با پاشنه ۱۶.۵ سانتیمتر که با بهرهگیری از سیستم قالبگیری چرخشی، فیبرگلاس و لاستیک فلزی طراحی شده است. این پروژه بهنوعی فرمهای معماری پارامتریک حدید را به یک محصول پوشیدنی تبدیل کرد.
رِم کولهاس × پرادا (Rem Koolhaas × Prada)
یکی از شاخصترین پروژهها در این حوزه، همکاری OMA به سرپرستی رِم کولهاس با پرادا است. Fondazione Prada، که در سال ۲۰۱۵ با تبدیل یک کارخانه قدیمی طراحی شد، نمونهای برجسته از هم نشینی مد، فضا و معماری است. این مرکز نهفقط فضایی برای نمایش مد، بلکه محلی برای تجربه طراحی چندجانبه محسوب میشود.
ما یانسونگ × فندی (Ma Yansong × Fendi)
فندی با همکاری چندین معمار برجسته، همیشه به دنبال بازتعریف رابطه مد و فضا بوده است. در مجموعه Autumn-Winter 24 این برند، Ma Yansong خطوط منحنی و فرمهای پویا از پروژههای معماریاش را به طراحی کیف و اکسسوری منتقل کرد. این محصولات با الهام از سازههای MAD Architects طراحی شدند و بهنوعی ادغام فرم و عملکرد در یک محصول پوشیدنی بودند.
اوکی ساتو × لوئیس ویتون (Oki Sato × Louis Vuitton)
اوکی ساتو، بنیانگذار دفتر طراحی Nendo، با لوئیس ویتون همکاریهایی در زمینه طراحی محصول داشته که در آن هویت مینیمال و داستانپردازی خلاقانه دیده میشود. یکی از مهمترین آثار این همکاری، Surface Lamp است که در اولین کالکشن مبلمان لوئیس ویتون عرضه شد.
جمعبندی
همکاریهای معماری و مد، فراتر از طراحی پوشاک یا ساختمان است: آنها ترکیبی از فرم، تجربه کاربری، هویت بصری و نوآوری هستند. این مشارکتها نشان میدهند که چگونه مفاهیم معماری میتوانند در محصولاتی مانند کیف، کفش، نورپردازی یا حتی فضاهای فرهنگی مطرح شوند، و چگونه مد میتواند به عنوان رسانهای برای انتشار تفکر طراحی معماران عمل کند.
منبع:
(2025)
